اگر برای خرید تیرآهن، محاسبه تناژ یا برآورد هزینه پروژه به دنبال جدول وزن تیرآهن هستید، مهمترین اطلاعاتی که باید بدانید وزن هر متر و وزن هر شاخه تیرآهن است. وزن تیرآهن با توجه به سایز، نوع مقطع و استاندارد آن تغییر میکند. در بازار ایران، تیرآهن IPE یکی از مقاطع رایج است. برای مثال، وزن استاندارد هر متر تیرآهن IPE 14 حدود ۱۲.۹ کیلوگرم، تیرآهن 16 حدود ۱۵.۸ کیلوگرم، تیرآهن 18 حدود ۱۸.۸ کیلوگرم و تیرآهن 20 حدود ۲۲.۴ کیلوگرم است.
در جدول زیر میتوانید وزن تیرآهن IPE از سایز 8 تا 60 را مشاهده کنید.
جدول وزن تیرآهن IPE
نکته: اعداد زیر وزن تئوریک استاندارد مقاطع IPE هستند. وزن واقعی شاخه خریداریشده ممکن است با توجه به کارخانه، طول واقعی و رواداری تولید کمی متفاوت باشد.
| سایز تیرآهن | ارتفاع (میلیمتر) | عرض بال (میلیمتر) | وزن هر متر (کیلوگرم) | وزن شاخه 12 متری (کیلوگرم) |
|---|---|---|---|---|
| 8 | 80 | 46 | 6.0 | 72.0 |
| 10 | 100 | 55 | 8.1 | 97.2 |
| 12 | 120 | 64 | 10.4 | 124.8 |
| 14 | 140 | 73 | 12.9 | 154.8 |
| 16 | 160 | 82 | 15.8 | 189.6 |
| 18 | 180 | 91 | 18.8 | 225.6 |
| 20 | 200 | 100 | 22.4 | 268.8 |
| 22 | 220 | 110 | 26.2 | 314.4 |
| 24 | 240 | 120 | 30.7 | 368.4 |
| 27 | 270 | 135 | 36.1 | 433.2 |
| 30 | 300 | 150 | 42.2 | 506.4 |
| 33 | 330 | 160 | 49.1 | 589.2 |
| 36 | 360 | 170 | 57.1 | 685.2 |
| 40 | 400 | 180 | 66.3 | 795.6 |
| 45 | 450 | 190 | 77.6 | 931.2 |
| 50 | 500 | 200 | 90.7 | 1088.4 |
| 55 | 550 | 210 | 106.0 | 1272.0 |
| 60 | 600 | 220 | 122.0 | 1464.0 |
مقادیر وزن هر متر این جدول با دادههای استاندارد IPE همخوانی دارد؛ برای مثال IPE 14 برابر ۱۲.۹، IPE 16 برابر ۱۵.۸، IPE 18 برابر ۱۸.۸، IPE 20 برابر ۲۲.۴ و IPE 60 برابر ۱۲۲ کیلوگرم بر متر است.
وزن تیرآهن 14، 16، 18 و 20 چقدر است؟
چهار سایز 14، 16، 18 و 20 از سایزهای انواع تیرآهن در بازار هستند و عبارتهایی مانند «وزن تیرآهن 14» یا «وزن تیرآهن 18» معمولاً برای محاسبه وزن خرید یا برآورد مصالح جستجو میشوند.
| سایز | وزن هر متر | وزن شاخه 12 متری |
|---|---|---|
| تیرآهن 14 | 12.9 کیلوگرم | 154.8 کیلوگرم |
| تیرآهن 16 | 15.8 کیلوگرم | 189.6 کیلوگرم |
| تیرآهن 18 | 18.8 کیلوگرم | 225.6 کیلوگرم |
| تیرآهن 20 | 22.4 کیلوگرم | 268.8 کیلوگرم |
بنابراین اگر مثلاً یک شاخه 12 متری تیرآهن IPE 18 داشته باشید، وزن تئوریک آن حدود ۲۲۵.۶ کیلوگرم است. این عدد از ضرب وزن هر متر در طول شاخه به دست میآید.
وزن هر متر تیرآهن چگونه محاسبه میشود؟
برای محاسبه وزن یک شاخه تیرآهن، کافی است وزن هر متر از مقطع موردنظر را در طول آن ضرب کنید:
وزن تیرآهن = وزن هر متر × طول تیرآهن
برای مثال، وزن استاندارد تیرآهن IPE 14 برابر ۱۲.۹ کیلوگرم در هر متر است. بنابراین وزن یک شاخه 12 متری آن به شکل زیر محاسبه میشود:
12.9 × 12 = 154.8 کیلوگرم
به همین روش میتوان وزن شاخههای با طولهای دیگر را نیز محاسبه کرد. برای نمونه، اگر طول شاخه 6 متر باشد:
12.9 × 6 = 77.4 کیلوگرم
البته در خرید واقعی باید طول و وزن درجشده در مشخصات محصول و در صورت نیاز وزن باسکول را ملاک قرار داد.

آیا وزن همه تیرآهنهای یک سایز برابر است؟
خیر. عبارت «تیرآهن 14» بهتنهایی برای تعیین وزن کافی نیست.
عدد 14 به سایز یا ارتفاع اسمی مقطع اشاره دارد، اما نوع تیرآهن و استاندارد آن نیز اهمیت دارد. تیرآهن IPE، INP و مقاطع H شکل مانند HEA و HEB در یک سایز اسمی، وزن یکسانی ندارند.
برای همین، هنگام بررسی جدول وزن تیرآهن باید مشخص شود جدول مربوط به کدام مقطع است.
برای مثال، عدد 14 در یک جدول IPE با عدد 14 در جدول HEB به یک وزن اشاره نمیکند. در جدول استاندارد IPE، وزن یک متر تیرآهن 14 برابر ۱۲.۹ کیلوگرم است، در حالی که مقاطع H شکل در همین رده ابعادی وزن بیشتری دارند.
تفاوت وزن استاندارد و وزن واقعی تیرآهن چیست؟
یکی از نکات مهم هنگام استفاده از جدول وزن تیرآهن این است که وزن جدول با وزن واقعی هر شاخه الزاماً کاملاً یکسان نیست.
جدولهای استاندارد، وزن تئوریک مقطع را بر اساس مشخصات هندسی و استاندارد تولید ارائه میکنند. در مقابل، وزن یک شاخه تولیدشده میتواند به دلیل رواداریهای مجاز تولید و تفاوتهای جزئی در ابعاد واقعی با مقدار تئوریک تفاوت داشته باشد. منابع فنی نیز وزنهای جداول IPE را بهعنوان وزنهای کاتالوگی/تئوریک معرفی میکنند و احتمال اختلاف ناشی از تلرانسهای تولید را ذکر میکنند.
به همین دلیل، اگر هدف شما محاسبه دقیق تناژ خرید است، بهتر است علاوه بر جدول اشتال یا جدول وزن، مشخصات کارخانه و وزن واقعی محموله را نیز بررسی کنید.
جدول اشتال تیرآهن چیست؟
جدول اشتال تیرآهن یک جدول فنی برای شناخت مشخصات هندسی و وزنی مقاطع فولادی است. در این جدول اطلاعاتی مانند ارتفاع تیر، عرض بال، ضخامت جان، ضخامت بال، مساحت مقطع و وزن واحد طول ارائه میشود.
یکی از ستونهای مهم جدول اشتال، G یا وزن واحد طول است که وزن یک متر از مقطع را بر حسب کیلوگرم نشان میدهد. برای مثال، در جدول اشتال IPE، وزن واحد طول تیرآهن 14 برابر ۱۲.۹ کیلوگرم و تیرآهن 20 برابر ۲۲.۴ کیلوگرم درج شده است.
بنابراین اگر فقط به وزن تیرآهن نیاز دارید، لازم نیست تمام پارامترهای جدول اشتال را بررسی کنید؛ ستون وزن واحد طول برای محاسبات وزنی کافی است.
وزن تیرآهن چه تأثیری بر قیمت دارد؟
وزن یکی از عوامل مهم در تعیین هزینه خرید تیرآهن است، زیرا قیمت بسیاری از معاملات تیرآهن بر مبنای وزن محاسبه میشود.
برای برآورد اولیه هزینه میتوان از رابطه زیر استفاده کرد:
هزینه تقریبی = وزن کل تیرآهن × قیمت هر کیلوگرم
برای مثال، اگر وزن یک شاخه 12 متری تیرآهن 14 حدود ۱۵۴.۸ کیلوگرم باشد، برای محاسبه هزینه تقریبی باید وزن موردنیاز را در قیمت روز هر کیلوگرم تیرآهن ضرب کرد.
البته قیمت تیرآهن فقط به وزن آن محدود نمیشود و عواملی مانند برند و کارخانه تولیدکننده، نوع تیرآهن، شرایط بازار، محل تحویل و زمان خرید نیز میتوانند روی قیمت نهایی اثر بگذارند.
به همین دلیل، برای برآورد هزینه خرید بهتر است علاوه بر جدول وزن تیرآهن، قیمت روز محصول موردنظر را نیز بررسی کنید.

هنگام خرید تیرآهن بر اساس وزن به چه نکاتی توجه کنیم؟
اگر قصد خرید تیرآهن دارید، قبل از سفارش فقط به عدد سایز توجه نکنید. این موارد را نیز بررسی کنید:
1. نوع تیرآهن را مشخص کنید
ابتدا مشخص کنید محصول موردنظر IPE، INP، HEA، HEB یا نوع دیگری است.
2. سایز دقیق را بررسی کنید
وزن تیرآهن 14 با 16، 18 یا 20 متفاوت است و حتی اختلاف چند کیلوگرم در هر متر، در سفارشهای تناژ بالا میتواند اختلاف قابل توجهی ایجاد کند.
3. وزن هر متر را بررسی کنید
با استفاده از جدول وزن یا جدول اشتال، وزن واحد طول مقطع موردنظر را مشخص کنید.
4. طول شاخه را در نظر بگیرید
برای محاسبه وزن شاخه باید طول واقعی آن را بدانید. بسیاری از محاسبات بازار بر اساس شاخه 12 متری انجام میشوند، اما نباید طول را بدون بررسی مشخصات محصول فرض کرد.
5. کارخانه تولیدکننده را بررسی کنید
وزن واقعی محصولات تولیدکنندگان مختلف ممکن است به دلیل تفاوتهای تولیدی و تلرانسها کمی متفاوت باشد.
6. وزن بار را با فاکتور تطبیق دهید
در خریدهای عمده، بررسی وزن بار و تطبیق آن با مشخصات سفارش برای محاسبه دقیق هزینه اهمیت زیادی دارد.
خرید تیرآهن با وزن و مشخصات مناسب
اگر بعد از بررسی جدول وزن تیرآهن قصد خرید دارید، بهتر است قبل از استعلام قیمت، سایز، نوع مقطع، برند یا کارخانه تولیدکننده و مقدار موردنیاز خود را مشخص کنید.
آداک آهن میتواند برای استعلام و خرید تیرآهن موردنیاز پروژه، اطلاعات محصول و قیمت روز را در اختیار شما قرار دهد. هنگام خرید، فقط پایینتر بودن وزن یا قیمت یک شاخه را ملاک قرار ندهید؛ استاندارد، نوع مقطع، وزن، کارخانه تولیدکننده و مشخصات فنی محصول را در کنار یکدیگر بررسی کنید.
اگر به دنبال قیمت تیرآهن 14، 16، 18، 20 یا سایر سایزها هستید، بررسی قیمت روز در کنار جدول وزن به شما کمک میکند هزینه خرید را دقیقتر برآورد کنید.
جمعبندی
وزن تیرآهن به نوع مقطع، سایز و استاندارد آن بستگی دارد. در تیرآهنهای IPE، وزن هر متر از سایز 8 تا 60 از حدود 6 تا 122 کیلوگرم تغییر میکند. برای سایزهای پرکاربرد نیز وزن هر متر تیرآهن 14، 16، 18 و 20 بهترتیب 12.9، 15.8، 18.8 و 22.4 کیلوگرم است.
برای محاسبه وزن شاخه نیز میتوان وزن هر متر را در طول شاخه ضرب کرد. با این حال، اعداد جدول وزن، وزن تئوریک استاندارد هستند و ممکن است وزن واقعی محصول با توجه به کارخانه و رواداری تولید کمی متفاوت باشد.
بنابراین برای خرید تیرآهن، بهتر است همزمان نوع مقطع، سایز، استاندارد، وزن و کارخانه تولیدکننده را بررسی کنید تا محصول متناسب با نیاز پروژه و محاسبات سازه انتخاب شود.
سوالات متداول
وزن تیرآهن 14 چقدر است؟
وزن استاندارد تیرآهن IPE 14 حدود 12.9 کیلوگرم در هر متر است؛ بنابراین وزن تئوریک یک شاخه 12 متری آن حدود 154.8 کیلوگرم خواهد بود.
وزن تیرآهن 16 چقدر است؟
وزن هر متر تیرآهن IPE 16 حدود 15.8 کیلوگرم و وزن تئوریک شاخه 12 متری آن حدود 189.6 کیلوگرم است.
وزن تیرآهن 18 چقدر است؟
وزن استاندارد هر متر تیرآهن IPE 18 حدود 18.8 کیلوگرم است و یک شاخه 12 متری آن حدود 225.6 کیلوگرم وزن تئوریک دارد.
وزن تیرآهن 20 چقدر است؟
هر متر تیرآهن IPE 20 حدود 22.4 کیلوگرم وزن دارد و وزن تئوریک یک شاخه 12 متری آن حدود 268.8 کیلوگرم است.
وزن یک شاخه تیرآهن چگونه محاسبه میشود؟
وزن شاخه از ضرب وزن هر متر × طول شاخه به دست میآید. برای مثال، وزن یک شاخه 12 متری IPE 14 برابر 12.9 × 12 یعنی حدود 154.8 کیلوگرم است.
آیا وزن واقعی تیرآهن با جدول اشتال یکسان است؟
لزوماً نه. جدول اشتال وزن تئوریک مقطع را ارائه میکند و وزن واقعی شاخه ممکن است به دلیل تلرانسهای تولید و تفاوت جزئی در ابعاد واقعی متفاوت باشد. برای خریدهای عمده، وزن واقعی محموله را نیز بررسی کنید.
آیا وزن تیرآهن روی قیمت آن تأثیر دارد؟
بله. از آنجا که قیمت تیرآهن معمولاً بر اساس وزن معامله میشود، وزن هر متر و وزن کل سفارش در برآورد هزینه خرید اهمیت زیادی دارد. با این حال، قیمت نهایی به عواملی مانند نوع تیرآهن، کارخانه، شرایط بازار و محل تحویل نیز وابسته است.